FANDOM


1024px-Crux Ordis Teutonicorum.svg Witaj!

Strona ta jest elementem osi czasu "Christ ist Erstanden" opowiadającej o świecie w którym Zakon Krzyżacki zwyciężył w Bitwie pod Grunwaldem autorstwa użytkownika Laxoth. Prosiłbym o nieedytowanie jej bez zgody autora - uszanuj jego prawo do jego dzieła. Możesz się z nim skontaktować na jego tablicy wiadomości w sprawie zgody do edycji. Deus Vult!

Wojny Husyckie to seria krucjat przeciwko ogarniętym religijną rewolucją Husytów Czechom, które doprowadziły do powstania Zjednoczonego Królestwa i były jednym z wydarzeń kończących średniowiecze. Husyckie Czechy i Polska stały się twierdzą antykościelnego chrześcijaństwa w której później tworzyli swoje tezy m.in. niemieccy reformatorzy. Wojny Husyckie strzaskały także potęgę Luksemburgów i doprowadziły do odejścia pierwszego wielkiego państwa (Królestwa Czech) z Świętego Cesarstwa Rzymskiego, co zaczęło jego długą erozję.

Przebieg wojny Edytuj

Preludium Edytuj

Począwszy od końcówki XIV wieku, w Czechach działalność prowadził czeski teolog i działacz odrodzenia narodowego Jan Hus. Proponował on reformę kościoła. Początkowo działał samotnie, szybko jednak jego idee stały się popularne i wyrósł na ich podstawie ruch masowy nazwany husytyzmem.

Idee husyckie padły na podatny grunt, i wkrótce opanowały Czechy, zdobywając też wielu zwolenników w innych krajach Korony Świętego Wacława. Husytyzm przedostał się do Polski, ale dopiero po przegranej wojnie z Zakonem Krzyżackim husyckie nauki zaczęły się mocniej rozprzestrzeniać na terenie Polski.

Jan Hus (pomimo zapewnienia o nietykalności ze strony Świętego Cesarza Rzymskiego, króla Węgier i Polski Zygmunta Luksemburczyka) został w 1415 roku spalony na soborze w Konstancji. Wbrew oczekiwaniom, dało to jedynie większe rozjuszenie Husytów oraz przyspieszyło ich rozrost.

Od 1415 ruch husycki opanował całkowicie Czechy, w większości Morawy, zdobył też poparcie wśród ubogiego mieszczaństwa i górników na Śląsku, a także wśród niektórych chłopów i mniejszej szlachty w Polsce.

20 lipca 1419 roku gdy Wacław IV Luksemburski, król Czech, początkowo pro-husycki pod wpływem swego krewnego, Zygmunta Luksemburczyka ogłosił husytyzm wiarą zakazaną. Rozsierdziło to Husytów. Szlachta wyznania husyckiego ogłosiła wypowiedzenie lojalności królowi, po kraju zaczęły krążyć uzbrojone oddziały husyckiego chłopstwa, a w miastach, również na Śląsku, doszło do zamieszek. Sygnałem do zbrojnego powstania stało się wyrzucenie z ratusza rajców wiernych katolicyzmowi w Wrocławiu i Pradze (Defenestracja Praska i Defenestracja Wrocławska). Wkrótce oba te miasta zostały przejęte przez Husytów, za wyjątkiem kilku punktów takich jak Hradczany, których miejska tłuszcza nie była w stanie zdobyć. Niedługo po tym, Husyci przejęli te miasta, a z nich płomień rewolucji przedostał się jesienią do innych miast a także na prowincję. Uzbrojeni chłopi i szlachta zaczęli formować armie, przejmowano majątki kościelne. Rozpoczęły się pierwsze starcia z lojalistami Wacława IV, początkowo zwycięskie. Na pomoc bratu pośpieszył Zygmunt Luksemburczyk. Papież ogłosił wojnę z Husytami świętą krucjatą przeciw heretykom.

Liebscher, Adolf - Svržení konšelů s Novoměstské radnice 30. července 1419

Defenestracja Praska

Powstanie Husyckie Edytuj

Latem 1419 zamieszki ogarnęły miasta Czech i Śląska. Tłuszcza husycka opanowała większość ważnych miast, broniły się tylko nieliczne punkty oporu - murowane zamki, choć w wielu przypadkach również i załogi garnizonów ziemskich przechodziły na stronę husytów. Hradczany w których przebywał król zostały oblężone. Wśród miejskich Husytów wyłonił się nowy przywódca wojskowy - Jan Žižka. W sierpniu pierwsze zbrojne bandy chłopów zaczęły się gromadzić, a pro-husycka szlachta zbierać w oddziały. Na początku jesieni, walki rozlały się po reszcie kraju. Podjudzani przez husyckich kaznodziejów chłopi zaczęli wyruszać do miast by połączyć się z armią tworzoną w nich. Z podążającym do miast chłopstwem starło się wierne Kościołowi oraz królowi Wacławowi IV rycerstwo.

W tym czasie, Žižka zdążający do miasta Tabor z Pragi na czele chłopskich piechociarzy, został zaatakowany przez liczniejszych katolickich rycerzy. Posiadając jedynie kilka wozów oraz kilka oddziałów piechoty, rozkazał ustawić wozy w szyku kołowym i ustawić w nim piechotę, by bronić się przed rycerzami. W ten sposób opracowana została słynna taborycka taktyka taboru bojowego. Po kilku szarżach z których żadna nie odniosła skutku, a jedynie przyniosła spore straty, rycerstwo się wycofało. Wkrótce całe wojsko husyckie miało zostać oparte o taką taktykę.

Słysząc o sytuacji w kraju brata, na pomoc pośpieszył mu Zygmunt Luksemburczyk. Papież namaścił go na krzyżowca przeciwko heretykom. Nie zdążył jednak uratować brata. Trzeciego listopada, Wacław IV umarł na zawał serca a załoga Hradczan poddała się, po obiecaniu nienaruszalności po poddaniu mieszkańców i obrońców zamku, i daniu im glejtu.

Gdy wieść o tym doszła do zbierającej się armii krzyżowców (składającej się z ochotników z całej Europy, Węgrów, nielicznych Polaków, Mołdawian, Wołochów i czeskich katolików), delegacja złożona z najważniejszych czeskich panów i duchownych znajdujących się w armii Zygmunta ogłosiła go królem Czech, margrabią Moraw, etc. etc.

Pomimo zebrania się listopadem armii krzyżowców na Morawach, śniegi uniemożliwiły wyprawę przeciwko Husytom. Armia utknęła. Dało to zwolennikom husytyzmu czas na zorganizowanie się w armię, oraz opanowanie większości krainy Czech (nie pokrywającej się z całym królestwem). Płomień rewolucji został jednak na ten czas zagaszony na Śląsku. Armia Zygmunta wyruszyła na Czechy w marcu, zaraz po roztopach.

I Krucjata Antyhusycka Edytuj

W kwietniu 1420, armia Zygmunta Luksemburczyka dotarła pod Pragę.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.